Vogels in de AWD

Behalve Damherten, Vossen en Wilde Konijnen zijn er ook veel vogels in de Amsterdamse waterleiding duinen. Om ze te vinden echter moet je, zeker in deze tijd met de bomen en struiken nog vol in blad, goed je ogen en oren openhouden. Aangezien mijn ogen zonder bril niet de beste zijn maar ik niet graag met bril op fotografeer, neem ik altijd de verrekijker mee. Zowiezo omdat het een genot is door een goede kijker naar vogels te kijken en omdat op die manier in struiken en bomen de vogels makkelijker te lokalizeren zijn.

500mm, 1/400s bij f/7.1 en iso 220, +2/3 stop compensatie

500mm, 1/400s bij f/7.1 en iso 220, +2/3 stop compensatie

Zo lijkt het wel wat, maar bovenstaande Blauwborst is in werkelijkheid niet groter dan een mus, dus ik hoorde de vogel in eerste instantie roepen, en met de verrekijker kon ik hem pas goed zien. Vervolgens probeer ik dan natuurlijk met de camera steeds dichterbij te komen, al fotograferend en op het standpunt lettend.
Overigens hoeft een goede verrekijker geen duizenden euro’s te kosten (kan wel natuurlijk), ik heb nu inmiddels ruim 4 jaar een Bushnell Legend Ultra HD 8×42 (rond de vierhonder euro) en deze kijker kan zich kwa optiek meten met Zeiss, Leica en Swarowski. De mechanische afwerking is wel iets minder goed dan bij de topmerken, maar als je de kijker goed onderhoud is dat geen probleem. Wat heel fijn is bij de Bushnell is de brede kijkhoek en het ongelooflijk heldere beeld, ook in de schemering kan je nog makkelijk in struiken kijken.

Maar goed, door de verrekijker turend ontdekte ik ook nog het vrouwtje van de Blauwborst.

500mm, 1/400s bij f/7.1 en iso 360, +2/3 stop compensatie

500mm, 1/400s bij f/7.1 en iso 360, +2/3 stop compensatie

Beide foto’s zijn uit de hand geschoten, voornamelijk omdat mijn statief nogal degelijk en zwaar is en ik vaak geen puf heb om vele kilometers met dit statief rond te sjouwen….:-)
Gelukkig heeft mijn Sigma 50-500 OS beeldstabilisatie, en dat is dan wel erg prettig!
Een andere vogel die je vaak tegenkomt in de waterleidingduinen maar die niet zo populair is, is de Zwarte Kraai.

500mm, 1/320s bij f/7.1 en iso 320, +1/3 stop compensatie

500mm, 1/320s bij f/7.1 en iso 320, +1/3 stop compensatie

Met het goede licht er op vind ik het wel een mooie vogel, zeker in deze setting op de uitkijk in een dood boompje.
De waterleidingduinen zijn erg uitgestrekt, het gebied beslaat zo’n 8500 hectare en daar heb ik nog maar een klein stuk van verkend. Alles moet gelopen worden en met deze warme dagen ga ik meestal rond een uur of half zeven in de avond het gebied in en blijf daar tot zonsondergang. Het licht wordt dan steeds mooier en de temperatuur steeds aangenamer!
Een bekend vogeltje in tuinen en parken is ook veelvuldig in de AWD te vinden, de Koolmees. Hieronder een jong exemplaar, ze hebben nog een zachtgele borst en een klein oranjegeel ribbeltje aan de bek.

500mm, 1/320s bij f/8 en iso 2200, +1 stop compensatie

500mm, 1/320s bij f/8 en iso 2200, +1 stop compensatie

Bij deze foto stond mijn camera nog verkeerd ingesteld, d.w.z. de belichtingcompensatie stond nog op +1 stop, vandaar de hoge ISO. Omdat ik altijd in RAW formaat fotografeer kon dit gemakkelijk in de bewerking van de foto gecompenseerd worden, en de ruis is geen enkel probleem zoals je ziet. De pootjes zijn een beetje flets omdat er wat grashalmen voor waaiden, dat geeft het soft-focus effect.

Als laatste nog een soort die ik nognooit eerder gezien had, laat staan gefotografeerd, de Grauwe Klauwier.

500mm, 1/320s bij f/8 en iso 180

500mm, 1/320s bij f/8 en iso 180

Dit is het mannetje, je kunt goed het kleine haakje aan de snavel zien. Deze vogel eet voornamelijk insekten, maar af en toe staat er ook een muis of een jong vogeltje op het menu, en de klauwier spietst dit soort prooien dan op een scherpe tak. Ook deze vogel ontdekte ik door de verrekijker nadat ik eerst een roep hoorde die ik niet herkende. Al snel hoorde ik dat er niet één, maar twee exemplaren zaten te roepen en de ander bleek dus het vrouwtje te zijn.

500mm, 1/640s bij f/7.1 en iso 560, +2/3 stop compensatie

500mm, 1/640s bij f/7.1 en iso 560, +2/3 stop compensatie

Iets minder kleurrijk, maar toch ook een prachtige vogel en ik ben dan ook erg blij met deze opnames, nog wel redelijk ver weg maar voor web gebruik prima geschikt.
Binnenkort heb ik ook een speciaal fotografie karretje, zelfs geschikt om met een camoeflage doek te omspannen en te gaan ‘posten’ op een plek. In dat geval kan makkelijk het statief ed. mee, en dan kan ik ook eens gaan proberen de IJsvogel mooi vast te leggen, ik weet waar hij zit!

Vogels in eigen tuin

Één van de mooiste manieren om te oefenen in vogel fotografie is het fotograferen van vogels rondom je huis. Als je een tuin hebt dan kun je vogels lokken met voer, zeker in de herfst en winter komen er dan gegarandeerd een aantal soorten op bezoek!

wpid1354-FGB_2449.jpg

500mm, 1/400s bij f/7.1 en iso 400, -1/3 stop compensatie

De Koolmees zal vrijwel gegarandeerd langskomen, en als je een beetje je best doet dan kun je een opstellinkje maken met een aaridge achtergrond waartegen de vogels mooi uitkomen. Uiteraard wil je vermijden dat het voer, zoals pindanetjes, vetbollen, voedersilo’s, etc. buiten beeld blijven als je de vogel fotografeert, dus moet je zorgen dat er genoeg “aanvlieg” plek is. Ondertaande Pimpelmees ging even in de “wacht” voor de pindakaas…

wpid1360-FGB_2555.jpg

500mm, 1/160s bij f/7.1 en iso 400

Verder moet je redelijk ongezien kunnen fotograferen, bijv. vanuit een schuur of schuiltent, of eventueel vanuit het huis. In ieder geval zeker niet door de ramen heen fotograferen, tenzij er net een Sperwer een Roodborstje te grazen heeft genomen…..Dubbelglas zal altijd een waziger foto veroorzaken, dus als het vanuit het huis is dan gewoon het raam open, zoals ook onderstaande Koolmees is gefotografeerd.

wpid1358-FGB_2500-2.jpg

500mm, 1/320s bij f/7.1 en iso 400

In de herfst en winter heb je vaak te maken met minder goed licht, en ieder geval met minder lang licht! Dat betekent dat je vaker met langere sluitertijden te maken hebt en dat betekent weer goede ondersteuning van je camera apparatuur. Ik ben van mening dat de beste ondersteuning de rijstzak is, hier heeft de camera/lens combinatie in principe geen kans om te trillen o.i.d. en met name als je vanuit huis vanaf een vensterbank kan fotograferen is dit ideaal. Maar…..dan heb je nog te maken met vaak erg beweeglijke vogeltjes! De kleine tuinvogels zoals Koolmees en Pimpelmees zitten eigenlijk bijna nooit stil (ze moeten alert blijven), en dat maakt het een kwestie van gelukstreffers om ze 100% scherp te krijgen zonder dat hun kopje bewogen is. Dit gaat vaak beter bij grotere tuinvogels zoals onderstaande Spreeuw….

wpid1362-FGB_2650.jpg

500mm, 1/160s bij f/7.1 en iso 400

Uiteraard kun je het lange sluitertijd probleem deels oplossen door met de ISO omhog te gaan, maar dat moet je camera ook wel aankunnen. Hier hebben fullframe camera’s uiteraard een voordeel, maar dan moet je dus wel dichterbij zitten… In ieder geval kan ik met mijn D7100 redelijk hoog in de ISO, maar vandaag was dat niet echt nodig want af en toe scheen ook de zon….:-)

wpid1356-FGB_2468.jpg

500mm, 1/160s bij f/7.1 en iso 400

In ieder geval is dit een methode om uitgebreid de instellingen van je camera uit te proberen, te testen hoe hoog je in de ISO’s kunt gaan, hoe ver je kunt uitsnijden, hoe groot het dynamisch bereik van je camera is, etc. Alle foto’s zijn gemaakt met de Nikon D7100 en Sigma 50-500 OS, vanaf de rijstzak, beeldstabilisatie uit, continue AF, spotmeting (op de eerste foto na), seriesnelheid 6 of 7 beelden per seconde, diafragma voorkeuze. Met een tuin, een klein beetje knutselen en regelmatig nieuw voer kun je je vogel fotografie technieken perfektioneren, in ieder geval wat betreft het fotograferen vanuit een schuilplek….Sukses!

Vogels in de sneeuw

Afgelopen zondag heb ik met twee foto collega’s van natuurfotoforum in de vogelhut van Menno Schaefer gezeten en we hebben ondanks de kou fraaie plaatjes kunnen schieten, met name toen het begon te sneeuwen. Het was een zwaar bewolkte dag, later dus sneeuw en dat betekent natuurljk weer relatief lange sluitertijden en hoge ISO instellingen. Alle foto’s zijn weer geschoten met de Sigma 50-500 OS lens.

wpid1084-FGB_0151-2-2013.jpg

500mm, 1/100s bij f/6.3 en iso 1400

Ik had de camera op de ‘snelvuur’ stand staan, met de verticale grip kunnen er 8 beelden per seconde worden geschoten met de Nikon D300s. Hierdoor is het mogelijk om een foto zoals van bovenstaande Pimpelmees te maken, een mooi moment uit de serie met relatief weinig vogel bewegings onscherpte. Alle foto’s zijn geschoten vanaf statief, met een onderste sluitertijd grens van 1/100 sec, later 1/160 sec. om toch de beweging zogoed mogelijk te bevriezen. Uiteraard resulteerde dat wel in hoge ISO waardes, maar omdat je in de hut dichtbij de vogels zit, krijg je ze groot in beeld en bij het verkleinen naar web formaat valt dan de ruis wel mee. Overigens valt dat ook mee als je de foto print, alle getoonde foto’s kunnen makkelijk op A3+ formaat afgedrukt worden.

wpid1094-FGB_1112-2013.jpg

500mm, 1/160s bij f/6.3 en iso 1600 en -2/3 stop compensatie

Hierboven een Koolmees, de sneeuwvlagen trotserend…

wpid1096-FGB_1140-2013.jpg

500mm, 1/160s bij f/6.3 en iso 900, +2/3 stop compensatie

De Roodborst zit op het bevroren plasje, mooi kontrasterend met de sneeuw op het ijsvloertje.

wpid1092-FGB_1070-2013.jpg

500mm, 1/160s bij f/6.3 en iso 1400, -1 stop compensatie

Ook deze Pimpelmees zet zich schrap, er stond een harde wind en dat leverde erg veel stuifsneeuw op.

wpid1090-FGB_1061-2-2013.jpg

500mm, 1/125s bij f/6.3 en iso 1600, -2/3 stop compensatie

Ook de Grote Bonte Specht liet zich weer zien. Bovenstaand mannetje probeerde een beetje uit de wind te blijven achter de stam. De foto is gemaakt op een klein momentje van windstilte, wat hier “gewoon” vallende sneeuw oplevert in plaats van sneeuw strepen!

wpid1088-FGB_0566-2-2013.jpg

500mm, 1/160s bij f/6.3 en iso 500, +4/3 stop compensatie

Ook bovenstaande vrouwtjes Merel ging er even goed voor zitten op het ijsvloertje, een lastige licht situatie met een donkere vogel in een witte omgeving. Deze foto is 1,3 stop overbelicht omdat anders de Merel veel te donker zou zijn geweest. Hier is ook goed te zien hoeveel kleurschakeringen er in het ogenschijnlijk saaie bruine verenpak zitten!

wpid1086-FGB_0507-2013.jpg

500mm, 1/160s bij f/6.3 en iso 360, +4/3 stop compensatie

De laatste foto is van een Vinkenman, en laat ook goed zien hoeveel kleurschakeringen deze vrij algemene vogel heeft.

Fotograferen vanuit een vogelhut

Als er één manier is om vogels met sukses te fotograferen, dan is dat vanuit een vogelhut waarbij de vogels gelokt worden doordat er veel eten voorhanden is.
Een collegafotograaf van mij, Menno Schaefer, heeft samen met zijn broer een hut gebouwd met een drinkplaats en mooie stronken en takken en deze plek trekt vele soorten vogels aan. Deze hut is te huur en je komt gegarandeerd met een flink aantal mooie foto’s thuis!

500mm, 1/320s bij f/6.3 en iso 200

Het is niet eens echt nodig om een supertelelens te gebruiken, zeker niet voor de wat grotere vogels zoals de Grote Bonte Specht en de Vlaamse Gaai. Wel belangrijk is een goed statief, je kunt gewoon op een kruk achter je camera gaan zitten en fotograferen maar!

500mm, 1/125s. bij f/7.1 en iso 400

In feite is een zoomlens ideaal omdat ze soms erg dichtbij zitten. Het leuke vind ik dat Menno ook experimenteert met andere settings, zoals onderstaande foto waarbij een Pimpelmees op een kunstbloem zit, in dit geval een nep-hortensia. Het levert in ieder geval weer aparte foto’s op!

500mm, 1/125s. bij f/7.1 en iso 400

Maar ook als er gedronken of gebadderd wordt kun je leuke platen schieten van de gewone Koolmees, de drinkbak staat op een verhoging zodat je een mooi laag standpunt hebt terwijl je lekker op een krukje achter je camera zit, ofwel, comfortabel fotograferen!

500mm, 1/125s. bij f/7.1 en iso 400

Er zijn genoeg bomen bij de hut om ook geheel ‘natuurlijke’ foto’s te schieten, zoals onderstaande Grote Bonte Specht, die schrok toen er nog meer spechten aan kwamen vliegen en verschool zich achter de boom.

380mm, 1/125s. bij f/6.3 en iso 560, -2/3 stop compensatie

Kortom: heb je al een tijdje geen goede vogelfoto’s meer kunnen maken en verlang je weer naar wat sukses, huur de vogelhut van Menno Schaefer en je zult niet teleurgesteld worden!

Tuinvogels

Ik heb gisteren bij een collega fotograaf eens kunnen kijken hoe je een mooie plek maakt in de tuin om vogels aan te trekken om te fotograferen. Natuurlijk doe je dat met voederbakken, maar de kunst is om goede aanvlieg takken en stronken te plaatsen zodat de vogels af en toe ook vrij zitten. Vervolgens is een mooie achtergrond ook belangrijk, de lichtinval, de afstand tussen de vogels en de camera, kortom: nog een flink gepuzzel. Ik wil dit ook gaan doen in onze tuin en heb genoeg inspiratie opgedaan.
Wat ook erg leuk was, was dat ik een serie foto’s kon maken met Nikon’s top vogellens (nog heel erg bedankt daarvoor Frans!), de 500mm VR f/4 en zodoende eens goed kon vergelijken of deze lens nu zoveel beter is dan mijn Sigma 50-500 OS f/4.5-6.3
Alle foto’s zijn gemaakt vanaf statief op een afstand van een meter of vijf van de vogels.

Als eerste een foto van de meest voorkomende tuinvogel, de Koolmees.

Koolmees

500mm, f/4 bij 1/250s en iso 320

Deze is geschoten met de nikon 500mm bij volle lensopening, en ook dan is nog erg veel detail te zien in de veertjes.
De volgende foto is van de Vlaamse Gaai, een flink grote vogel, en dan ontdek je het probleem van een vaste 500mm lens, je zit te dichtbij! Vandaar dit portretje, de gaai paste er niet helemaal op. Ook hier weer zie je heel veel details.

Koolmees

500mm, f/4 bij 1/250s en iso 450

Natuurlijk zijn er altijd nóg grotere vogels, ofwel de Grote Bonte Specht die ook even kwam buurten. Bij de eerste foto kun je duidelijk zien wat voor invloed de volle lensopening heeft op de foto: alleen de kop is mooi scherp, het lijf ligt al buiten de scherptediepte! Hier had ik dus beter kunnen diafragmeren naar f/8 of f/11, maar ja, dan zit je weer met de iso. De sluitertijd had ik als minimaal 1/250s gekozen want de meeste vogels zijn vrij beweeglijk en zo kan je dat enigszins bevriezen.

Koolmees

500mm, f/4 bij 1/250s en iso 1000

Gelukkig ging de GBS vervolgens netjes dwars zitten, zodat de hele vogel in de beperkte scherptediepte zat.

Koolmees

500mm, f/4 bij 1/250s en iso 900

Wat je ook weer ziet bij deze foto’s is dat als het onderwerp (nagenoeg) beeldvullend is, dat dan een hogere iso geen probleem is, de ruis is vrijwel niet zichtbaar.
Ook een Koolmeesje ging er eens even mooi voor zitten, en dat levert dan een klassiek “Koolmees op een tak” plaatje op. Dit soort foto’s zijn niet mijn favoriete soort foto’s, maar wel mooi om het vogeltje in al zijn schoonheid te laten zien.

Koolmees

500mm, f/4 bij 1/250s en iso 400

Toen moest er natuurlijk vergeleken worden en vervolgens heb ik mijn Sigma 50-500 OS f/4.5-6.3 weer op de camera gechroefd. Duidelijk werd direkt dat mijn 500mm toch echt minder tele is dan Nikon’s 500mm, iets wat wel bekend is van zoomlenzen. Verder moest de iso omhoog omdat ik nu 1 1/3 stop minder licht had, en dan lever je natuurlijk weer wat detail in. Maar goed, hier een Pimpelmees gevangen op een tak…

Koolmees

500mm, f/6.3 bij 1/250s en iso 1250

En weer een Koolmees in de klassieke pose…

Koolmees

500mm, f/6.3 bij 1/250s en iso 800, -2/3 compensatie

Vervolgens nog een Koolmees die heel erg verlangend staat kijken naar de voederbak. Deze foto bevat ondanks mijn “goedkope” lens toch nog erg veel details en ik geloof dan ook dat de Sigma 50-500 OS bijzonder veel waar voor het geld biedt. De Nikon 500mm is per slot van rekening vijf keer zo duur als de Sigma!

Koolmees

500mm, f/6.3 bij 1/250s en iso 560, -1/3 compensatie

De Nikon 500mm levert absoluut nog wat meer micro details, is natuurlijk lichtsterker, maar de AF is niet eens zoveel sneller als bij de Sigma. Hieronder nog een leuk momentje, niet topscherp maar wel een aktie moment van een Koolmees die piept naar een langsvliegende Pimpelmees.

Koolmees

500mm, f/7.1 bij 1/250s en iso 1000

Nu maar eens aan het werk om in eigen tuin een mooie opstelling te maken……