Bronst!

De herfst is aangebroken en dus ook de bronst tijd bij de Damherten. In de waterleidingduinen komen de bokken en de hinden dan ook weer samen en moet er door de mannetjes, de zg. schoffelaars, weer gestreden worden om de harem.

Buiten de paartijd leven de volwassen mannetjes in aparte vrijgezellengroepjes, terwijl de vrouwtjes (hinden) met hun nakomelingen van dit en voorgaande jaar in groepjes van vijf tot zeven dieren leven. Een hindenroedel wordt geleid door een dominant vrouwtje. Jonge mannetjes blijven meestal bij zo’n groep tot ze twintig maanden oud zijn, waarna ze trekken naar de vrijgezellengroepjes. Op open voedselrijke gronden kunnen de roedels zich samenvoegen tot groepen van tot wel tachtig dieren. In sommige (meestal meer open) gebieden komen het gehele jaar door gemengde roedels voor. Het damhert is buiten de bronsttijd niet territoriaal, en de woongebieden overlappen vaak. Het woongebied van de mannetjes is vaak groter dan dat van de hinden. (bron: Wikipedia)

FDX_1154

Tijdens de aanloop naar de bronsttijd gaan de mannetjes gevechten aan voor een territorium. Meestal bestaat dit uit schijngevechten, maar echte gevechten komen voor. Er vallen echter zelden doden. Het veroverde territorium dient als strijdperk, “lek” genaamd, en ligt in ongeveer hetzelfde gebied als de voorgaande jaren. Met de hoeven krabt hij een ondiepe kuil in de grond, die hij besproeit met urine. Het territorium wordt gemarkeerd door langs de bomen te schuren. Met luide brullen lokt de hertenbok hindes. Het vrouwtje kiest het mannetje waarmee ze wil paren. (bron: Wikipedia)

FDX_0988

In de AWD vindt de meeste bronst aktiviteit plaats in een redelijk klein gebied, met deels half open duinlandschap en deels bos. Veel van die territorium plaatsen, de ‘lekken’ vindt je dan ook onder de bomen in het bos. Ook het brullen, ook wel knorren genoemd bij damherten, gebeurt het meeste in het bos gebied. Maar om mooie foto’s te kunnen maken van de gevechten is het bos niet ideaal doordat vaak veel takken het zicht belemmeren.

FDX_1090

Bovenstaande foto illustreert dit, maar door de opstuivende bosgrond krijg je nog een gevoel van aktiviteit. De mooiste foto’s komen toch vaak van het open veld, ook vanwege de betere lichtomstandigheden (als het weer dat toelaat natuurlijk).

Gevechten zijn er niet heel erg veel, dus wil je meestal ook nog andere momenten vastleggen. Als je al vaak de bronst hebt gefotografeerd dan wordt het steeds lastiger om voor jezelf een uitdaging te vinden om de herten mooi vast te leggen. Hier een foto met een mannetje meer in de ruimte.

FDX_1184

En nog een foto van een jonge bok, een zg. spitser, in een herfstige setting.

FDX_1179

Maar een gevecht is toch het meest spekakulaire onderdeel, luid gekletter van de geweien, pittige aktie! Op een bepaald moment zag ik twee mannen met opgeheven koppen naast elkaar lopend.

FDX_1347

Ik bleef ze volgen en had het gevoel dat er wel wat zou kunnen gebeuren. Boven op een duin kregen ze het aan de stok, maar dan ook letterlijk want er zat nog een en ander aan oud dood hout tussen hun in.

FDX_1237

FDX_1327

Op een bepaald moment liepen ze weer samen weg, en even later op een andere plek begon het spel opnieuw.

FDX_1374

FDX_1379-2

Fraaie momenten om vast te leggen, dit keer met mijn Nikon D500 i.c.m. de oude Nikon AF 80-200 f/2.8 ED zoom lens. Door de snelle camera kon ik een paar goede series schieten en er mooie beeld momenten uitpikken. Uiteindelijk liepen de twee mannen weer gebroederlijk verder, het lijkt er dus op dat dit ook nog oefeningen waren voor het grote moment!

FDX_1361

De bronst duurt nog tot zeker eind oktober, dus ik ga nog wel een keertje terug….

Damherten bronst

de afgelopen weken was het weer zover: de Damherten bronstperiode in de waterleidingduinen. Dit jaar ben ik meerdere malen op pad geweest en heb nu ook zeer vaak gevechten meegemaakt en behoorlijk kunnen vastleggen.
De meeste schermutselingen vinden toch vaak plaats onder de bomen, en dat is erg lastig om goed te registreren. Maar gelukkig wordt er ook af en toe geknokt in het open veld zodat je de herten mooi vrij in beeld kan krijgen. In onderstaande slideshow een aantal mooie momenten die ik dit jaar heb beleefd, zoals het burlen (ofwel “knorren” in damherten jargon), het vlaggen (geursignalen afzetten), het rusten van de man in zijn ‘lek’ (sterk geurende ligplek) en de confrontaties. Alle foto’s gemaakt met de Nikon D800 i.c.m. de Nikon AFS 300mm f/4E PF VR of de Nikon AF 80-200 f/2.8 ED zoom, alles uit de hand geschoten.

Damherten

De afgelopen tijd ben ik weer regelmatig in de Amsterdamse waterleidingduinen geweest, want het is weer tijd voor de bronst. Bij Damherten is dit altijd een maandje later dan bij Edelherten, daar was het eind september wel over. Ik heb van de afgelopen weken vele foto’s, en ik wil er nu een aantal laten zien onder verschillende weersomstandigheden en in verschillende settings. Twee weken terug heb ik ook nog een workshop gegeven in dit gebied en ook toen hebben de deelnemers vele herten kunnen fotograferen.

wpid1637-FGB_7633.jpg

Eerlijk gezegd vind ik bewolkt weer ideaal om de Damherten te fotograferen want dan heb je het minste last van harde schaduwen en opgebleekte witten (in hun vacht en staart). Verder probeer ik ook zoveel mogelijk het hert vrij te fotograferen, dus met een rustige achtergrond die lekker onscherp is waardoor het hert mooi los komt.

wpid1651-FGB_9148-2.jpg

Dit jaar heb ik niet veel gevechten gehoord en gezien, alleen soms wat gestoei onder de jonge bokken. Dit soort schermutselingen vinden helaas meestal onder de bomen en tussen de begroeing plaats, lastig om goed vast te leggen.

wpid1663-FGB_8358.jpg

Eigenlijk vind ik het steeds moeilijker worden om mooie originele foto’s te maken en hieronder laat ik een paar pogingen zien. Alle foto’s zijn gemaakt met de Nikon D7100 en de Nikon 300mm f/4 ED, soms met 1.4x TC. Ook zijn een groot deel vanaf statief gefotografeerd of vanaf eenbeenstatief.

wpid1641-FGB_7821.jpg

wpid1647-FGB_8112-2.jpg

wpid1659-FGB_9401.jpg

wpid1653-FGB_9234.jpg

wpid1643-FGB_7858-2.jpg

wpid1645-FGB_8077.jpg

wpid1639-FGB_7662-2.jpg

Als laatste nog een close-up van een bok die totaal niet schuw was en zo dichtbij kwam dat ik op 420mm alleen nog maar een kopportret kon maken, zelfs zonder gewei er op. De foto laat wel de kwaliteit van de Nikon 300mm + TC combi zien, je ziet zelfs het haartje voor het oog!

wpid1655-FGB_9351.jpg

Damherten

Een paar dagen terug heb ik voor het eerst met mijn nieuwe D7100 flink wat foto’s kunnen maken met goed weer, ditmaal van Damherten in de Amsterdamse Waterleidingduinen.

20131029-185500.jpg

500mm, 1/640s bij f/7.1 en iso 400, 1/3 stop compensatie

Ik heb vele uren rondgelopen met de D7100 + Sigma 50-500 OS, alle foto’s gewoon uit de hand geschoten, een prima draagbare flexibele combi om lang mee rond te lopen. Bovenstaande foto is genomen in de speciale 1.3x crop mode waardoor mijn 500mm effektief een 1000mm objektief wordt! Maar ook dan heb je nog een hoge resolutie en je kunt met 7 beelden per seconde fotograferen, ideaal.
Veel herten gezien die dag, maar niet echt heel veel bronst aktiviteiten, weinig geburl, eigenlijk relatief weinig bokken. Op onderstaande foto zien we een behoorlijk groot jong nog drinken bij de moeder, altijd een mooi moment.

500mm, 1/320s bij f/7.1 en iso 400, +2/3 stop compensatie

Na het drinken werd nog even omgekeken naar de fotograaf….

340mm, 1/640s, bij f/7.1 en iso 400, +2/3 stop compensatie

Het was weer erg handig om uit te kunnen zoomen, bovenstaande foto is geschoten bij 340mm. Alle foto’s zijn uit de hand genomen waarbij de beeldstabilisator wel onmisbaar is, zeker vanwege de zeer hoge resolutie, dan zie je iedere onscherpte. Het is met deze camera eigenlijk het beste om foto’s vanaf de rijstzak te schieten, dat is de meest stabiele ondergrond.

Bij de volgende foto huppelt een ‘Bambi’ door het bos en heb ik geprobeerd toch een foto te maken. De foto is geschoten met 1/100 seconde, je ziet de beweging in de pootjes, en omdat het vrij donker was onder de bomen ging de auto-iso hier omhoog naar 2000 iso! Ik moet zeggen dat ik niet ontevreden ben over de kwaliteit bij deze hoge iso, zeker als je onderwerp goed vol in beeld is.

420mm, 1/100s, bij f/7.1 en iso 2000

Als laatste weer een foto van een hinde, tussen de grassprietjes, focus mooi op het koppie en de hinde laat even weten wat ze vindt van al die aandacht!

210mm, 1/80s, bij f/7.1 en iso 400